Πολυχώρος Δήμου Σκύρου - Τα Σκυριανά Αλογάκια

Αρχική

Τουρισμός

Αξιοθέατα

Τα Σκυριανά Αλογάκια

Το νησί της Σκύρου βρίσκεται απομακρυσμένο και απομονωμένο στο Βόρειο Αιγαίο. Στο βορειοδυτικό κομμάτι του νησιού η περιοχή είναι γόνιμη με πολλά νερά και πευκοδάση ενώ αντίθετα το νοτιοανατολικό κομμάτι είναι πετρώδες, ορεινό και βραχώδες. Αυτό το μέρος του νησιού ονομάζεται από τους ντόπιους «Βουνό», όχι τόσο για το επιβλητικό του μέγεθος αλλά για το πετρώδες έδαφος. Σ’ αυτό το μέρος ζει και μεγαλώνει η αρχαιότατη ράτσα των ημιάγριων Σκυριανών αλόγων.

Το άλογο αυτό είναι μια σπάνια ράτσα και δεν υπάρχει σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου. Το γεγονός αυτό το κάνει πολύτιμο ζωικό είδος και παρουσιάζει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον. Είναι μικροκαμωμένο, μικρόσωμο με ύψος μόλις 90-110 εκ. και λεπτοκόκκαλο. Έχει αρκετά χοντρό κεφάλι(κάτι που το κάνει να μοιάζει με τα άλογα pony), λαιμό χοντρό και δυνατό σε αναλογία με τις ωμοπλάτες και το στέρνο του που είναι στενά και απότομα, μεγάλα έξυπνα μάτια και μεγάλα ρουθούνια. Η χαίτη του είναι μακριά και πλούσια με ένα χρώμα πάντα πιο σκούρο από το δέρμα και με ανακατωμένες ασημένιες τρίχες. Το κορμί είναι ορθογώνιο· τα πόδια λεπτά, γερά και νευρώδη με δυνατές κλειδώσεις. Η κοιλιά όμως είναι πολύ μεγάλη, η ράχη καμπυλώνεται ελαφρά, οι μηροί αποκλίνουν όπως της αγελάδας και η ουρά είναι τοποθετημένη χαμηλά, όπως στα γαϊδούρια, πολύ πυκνή και φτάνει ως τη γη. Τα χρώματα των Σκυριανών αλόγων είναι διάφορες αποχρώσεις του καστανού και του κοκκινόφαιου και σπανιότερα το λευκό ή το γκριζόφαιο.

Τα άλογα ζουν σε μικρές αγέλες, κάθε αγέλη έχει δικό της λημέρι σε κάποια από τις πλατωσιές που βρίσκονται σκόρπιες σ' όλο το βουνό, με μικρούτσικες λίμνες προστατευμένες από δέντρα. Η αγέλη σχηματίζεται από άλογα που ήταν μαζί από τον καιρό που γεννήθηκαν, που είχαν την ίδια μάνα ή τον ίδιο πατέρα ή προέρχονταν από τον ίδιο στάβλο. Ωστόσο δεν περνούν όλο τον καιρό τους σε προφυλαγμένους τόπους, αλλά ζουν σκορπισμένα στις πιο απρόσιτες μεριές.

Η τροφή των αλόγων είναι αγριόχορτα, αλλά και διάφορα φυτά. Τρώνε θυμάρι, διάφορους θάμνους και φύλλα που πέφτουν απ' τις αγριελιές, τα σφενδάμια και τις βελανιδιές. Σε δύσκολους καιρούς τρώνε ό,τι βρουν, ακόμα κι αγκάθια και κλαδιά.
Το Σκυριανό άλογο περνούσε το χειμώνα στο Βουνό, από τα πρωτοβρόχια του φθινοπώρου μέχρι αργά την άνοιξη, πριν από την εποχή που άρχιζε το αλώνισμα.
Στην πηγή ‘Νύφι’ στέκονταν τα αλογάκια να ξεδιψάσουν πριν μπουν στο πέρασμα για το «Βουνό».

Με τα χρόνια τα αλογάκια ήταν χρήσιμα στους γεωργούς και εκείνοι τα πρόσεχαν με ιδιαίτερη φροντίδα, ταΐζοντας τα πριν και μετά την εργασία με κριθάρι.

Μερικοί συνέχιζαν τη φροντίδα των αλόγων και το χειμώνα, πηγαίνοντας τροφή και σανό κατά τη διάρκεια του χειμώνα στις απόμερες περιοχές που ξεχειμώνιαζαν. Η περίοδος εργασίας τους ήταν για περίπου 2 μήνες ανάλογα με τη σοδειά. Μετά το τέλος του αλωνίσματος τα άλογα γύριζαν στο βουνό, καλοταϊσμένα και έτοιμα να αντιμετωπίσουν το χειμώνα.

Σήμερα τα σκυριανά αλογάκια απειλούνται με εξαφάνιση, καθώς είναι και αρκετά πολυέξοδη η συντήρησή τους και έχουν επέλθει προσμίξεις με πιο ανθεκτικές ράτσες κάνοντας τα πιο μεγαλόσωμα και δυνατά.

Ιπποδρομίες

Παλιότερα τα αλογάκια αποτελούσαν μέρος και μέσο εθιμικών εκδηλώσεων. Όταν τέλειωνε το αλώνισμα, τον Αύγουστο, και τα άλογα θα άρχιζαν να παίρνουν το δρόμο για το «Βουνό» οργανώνονταν ιπποδρομίες. Έφηβοι (αγόρια) έτρεχαν πρώτα μια σειρά κούρσες με έξι περίπου άλογα στην καθεμιά. Χωρίς σέλα και αναβολείς τα αγόρια οδηγούσαν τα άλογα και κρατιόνταν πάνω τους σφίγγοντας τις γάμπες κάτω απ' την κοιλιά του ζώου. Οι τρεις πρώτοι από κάθε αγώνισμα ξανάτρεχαν στην τελική κούρσα και οι νικητές κέρδιζαν ένα χρηματικό έπαθλο, που το μοιράζονταν με τον ιδιοκτήτη, αν το ζώο δεν ήταν δικό τους. Οι κάτοικοι του χωριού περίμεναν ανυπόμονοι στο τέρμα και όλοι γιόρταζαν τις ιπποδρομίες αυτές σαν να ήταν πανηγύρι. Χρονολογικά οι ιπποδρομίες τοποθετούνται τουλάχιστον στις αρχές του προηγούμενου αιώνα στις 29 Ιουνίου των Αγίων Αποστόλων και την 1η Αυγούστου. Πήγαιναν με τα αλογάκια μέχρι το μοναστήρι του Αη Γιώργη όπου εκεί πανηγύριζαν, έψηναν αρνιά και μετά στολισμένοι με λουλούδια κατέβαιναν στο χωριό στο μέρος όπου θα γίνονταν οι ιπποδρομίες.
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από τους δικτυακούς τόπους:
www.skyros.gr
www.inskyros.gr
www.skyroson.gr
www.skyrosnet.gr